THƠ HOÀNG PHỦ NGỌC TƯỜNG MỘT CÕI TÂM LINH

Hình đại diện của thành viên
Minh Nguyệt
Bạn thân
Bạn thân
 
Bài viết: 329
Ngày tham gia: 01 Tháng 6 2012, 23:21
Đã cảm ơn: 4469 lần
Được cảm ơn: 2237 lần

THƠ HOÀNG PHỦ NGỌC TƯỜNG MỘT CÕI TÂM LINH


THƠ HOÀNG PHỦ NGỌC TƯỜNG MỘT CÕI TÂM LINH

Đọc tập thơ này, tôi bỗng giật mình nhớ lại một thời người ta tự chối bỏ nỗi buồn và hoan hô cái chết. Người ta quên mất rằng, ngay lúc hoan hô cái chết của đồng loại, thì chính là lúc mầm mống của cái ác bắt đầu nảy nở. Người thi sĩ với tư tưởng nhân văn đã vượt qua đám đông hò reo, lặng lẽ tìm về hang động thẳm sâu của nỗi buồn mà xót thương đồng loại. Và như thế, cái thiện được sinh thành ngay từ trong vỏ trứng của nỗi buồn. Hoàng Phủ Ngọc Tường là thi sĩ luôn trân trọng nỗi buồn, và anh mang tới cho nó những ý nghĩa nhân sinh sâu sắc, những giá trị thẩm mĩ mới mẻ dưới một thi pháp già dặn và độc đáo. Với anh, nỗi buồn được
Với anh, nỗi buồn cũng có nhà, có phố, cũng có Địa chỉ buồn :

Nhà tôi ở phố Đạm Tiên
“Dưới dòng nước chảy bên trên có cầu”
Có mùi hương cỏ đêm sâu
Có loài hoa biết nuôi sầu tháng năm

Với anh, nỗi buồn lại có lúc trú ngụ trong cây đàn Trương Chi:
Bây giờ đã hết trò chơi
Đã tàn cuộc rượu để người ra đi
Đêm qua không biết làm gì
Muốn về tìm gã Trương Chi nghe đàn

(ĐÊM QUA)

Và có lúc “không nghe tiếng ai nói cười”, nỗi buồn đến với anh tưởng như muốn chết đi được trong cái câu thơ thật bâng quơ này: “Tôi còn ngồi chi đây một mình”. Nhưng khi đã tự đặt ra cho mình một câu hỏi buồn như vậy, hẳn con người đã biết mình cần phải làm gì. Đấy là nhờ có nỗi buồn mà con người khát sống tốt đẹp hơn. Vậy thì tại sao văn chương lại né tránh nỗi buồn né tránh bi kịch? Nhà thơ Vũ Cao từng khuyên các nhà văn trẻ “Đừng viết quá buồn”? Tôi không hiểu rõ dụng ý của lời khuyên này, nhưng tôi biết bài thơ hay nhất của Vũ Cao là một bài thơ buồn. “Núi vẫn đôi mà anh mất em”, không buồn đến vậy, bài thơ làm sao găm lại được trong lòng người đọc suốt mấy chục năm nay?
Nhưng Hoàng Phủ Ngọc Tường đâu chỉ làm chàng Phao-xtơ đi tìm nỗi buồn mang nghĩa lí cuộc đời ở chốn Địa đàng, mà nhiều lúc còn thấy trong anh một chàng Từ Thức thoát trần lên chốn Thiên Thai, và giữa chốn bồng lai tiên cảnh anh đã gặp Tiên. Khá nhiều nàng tiên hiện lên trong thơ anh, đấy là những “nàng tiên nhân từ”, những “người tiên lưu lạc”, những “tiên nữ buồn”, và có cả những “nàng xõa tóc tiên nga” òa khóc như mưa. Có lẽ nhờ sống trong cái không gian và thời gian mộng mị, thực hư lẫn lộn ấy mà có những câu thơ, đoạn thơ thật huyền ảo, xa xăm và tinh khôi, lộng lẫy:

– Nghe thời gian xõa sợi buồn xuống vai
– Anh trở về, sương khói đầu tay
– Lang thang rũ một trận cười trong mây…
– Có con thuyền trong sương trắng

Bồng bềnh như một cánh chim
Có em chèo thuyền áo trắng
Xôn xao như trốn như tìm
– Vẽ tôi một đóa bông hồng
Tàn phai từ bữa em cầm trên tay
“…Nó như một hồ nước trong suốt mà ở đấy, ta nhìn rõ từng viên sỏi tận dưới đáy sâu” – Nhận xét của Ep-tu-sen-kô về thơ Đường bất ngờ trở lại trong trí nhớ của tôi khi tôi gặp những bài thơ tinh lọc của Hoàng Phủ Ngọc Tường. Điều ấy chứng tỏ truyền thống Đông Phương thấm đẫm tâm hồn, cân não anh, và từ cái đường băng truyền thống đầy bí mật ấy, thơ anh đã “đập cánh tài hoa” bay những đường “ga-lăng” điệu nghệ. Nhưng cũng có thể do quá say mê, đắm chìm trong cổ điển mà nhiều khi anh sao nhãng việc khám phá thứ ngôn ngữ đa tầng đa nghĩa của thi ca hiện đại. Vẫn gặp trong thơ anh những chữ cũ kĩ sáo mòn: “tình sầu”, “muộn sầu”, “bờ hư không”, “cõi vô biên”; những hình ảnh ước lệ trùng lặp nhàm chán: hoa, cỏ, trời, mây, sương, khói; thậm chí có cả những câu thơ lép rỗng, dễ dãi: “Thành phố ấy và màu hoa ấy”…

Thơ là người, nhưng không hẳn là tất cả. Ở ngoài đời, Hoàng Phủ Ngọc Tường là một người rất ham vui. Nói theo kiểu Huế là đại hoang. Ngay cả cái tên của mình, anh cũng từng đem ra làm thành một câu chuyện đùa cho bè bạn mua vui. Theo anh kể, thì một lần anh đăng kí làm việc với một đơn vị bộ đội, vì cái tên hơi dài nên người ta ghi thành hai dòng trong cột ghi danh. Khi anh đến, người trực ban hỏi: “Đồng chí là Hoàng Phủ?”, anh liền đáp “vâng”. Người trực ban lại hỏi: “Thế đồng chí Ngọc Tường đâu?”… Một người ham vui như vậy mà lại viết toàn thơ buồn thì quả là chưa phản ánh đầy đủ con người tác giả. Có lẽ vì thế mà anh đã kết thúc tập thơ buồn của mình bằng Bài ngâm “đùa chơi”:

Những tấn kịch thánh thần sa nước mắt
Thế gian này cũng chuyện đùa thôi…

Vâng, đúng là “đùa chơi” đấy, tất cả đều là đùa, là chơi, là hết, nhưng đùa chơi kiểu Tú Xương (vừa chửi vừa rao cũng đắt hàng) hay Nguyễn Du (Mua vui cũng được một vài trống canh) thì rốt cuộc lại khiến nhiều kẻ đeo sầu rụng tóc. Đùa như thế là vì quá buồn mà đùa thôi. Mà nỗi buồn bao giờ cũng thuộc về âm tính, thuộc về tâm linh. Có lẽ cụ Nguyễn nói chí lí: Đấy là thơ của cõi âm, cõi tâm linh, luôn luôn tồn tại trong mỗi con người.

Ng. Trọng Tạo

Gửi bàigửi bởi Minh Nguyệt » 06 Tháng 1 2018, 09:05

"Cuộc đời đó có bao lâu mà hững hờ?"

Quay về Từ nguồn khác

Ai đang trực tuyến?

Đang xem chuyên mục này: Không có thành viên nào đang trực tuyến0 khách